ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಜಲಜೀವಿಕ, ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು (ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು), ಸಮುದಾಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದ ಮೂಲಕ, ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಜೀವನೋಪಾಯ ತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಜಲಜೀವಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು, ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸುಗಳು ಭಾರತದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನು ಸಾಕಣೆದಾರರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾದ ಭಾರತವು, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ರೈತರು - ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜಲಚರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಜಲಜೀವಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಈ ಅಂತರಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಇದು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ, ಸಮುದಾಯ-ಚಾಲಿತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಮಾದರಿಗಳು, ಸಮಗ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು (ಲಿಂಗ)-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದೆ.
ಈ ಲೇಖನವು ಜಲಜೀವಿಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು, ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಡಿಪಾಯ ನಿರ್ಮಾಣ: ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವುದು
2013 ರಲ್ಲಿ, ಜಲಜೀವಿಕವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಮಲ್ಕಂಗಿರಿ (ಒರಿಸ್ಸಾ), ಬಂಕುರಾ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ), ಪಲಮು (ಜಾರ್ಖಂಡ್), ಮಧುಬನಿ (ಬಿಹಾರ), ಮಹಬೂಬ್‌ನಗರ (ತೆಲಂಗಾಣ), ಮತ್ತು ದೇವಾಸ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) - ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರರು ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಾಲೋಚಿತ ಜಲಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು.
ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು (SHGs), ಸಮುದಾಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದ ಮೂಲಕ, ಜಲಜೀವಿಕವು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಜೀವನೋಪಾಯ ತಂತ್ರವಾಗಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕೊಳದ ತಯಾರಿಕೆ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮೀನು ಮೊಟ್ಟೆ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಮನೆಯ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.
ವ್ಯಾಪಕ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಜಲಜೀವಿಕ, ಸಮುದಾಯದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ರಚನೆಯು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾರಾಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿತು, ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮೃದ್ಧ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿತು.
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಜಲಜೀವಿಕಾವು ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು. ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಾಗ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಭತ್ತ-ಮೀನು ಸಾಕಣೆ, ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಬಹು-ಪೋಷಣೆಯ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಹಂತದ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದರೆ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯನ್ನು MGNREGA (ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದು. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಬೆಂಬಲಿತ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಂಜರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸುಧಾರಣೆ
ತನ್ನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಜಲಜೀವಿಕವು ಬಲವಾದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಳ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು ಸಾಕಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಜಲಜೀವಿಕ 1,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಿದಿರು ಪಂಜರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಮೀನು ಮರಿಗಳನ್ನು/ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೀನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದೆ. ದುಬಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಂಜರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.
ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಯಶಸ್ವಿ ಪಂಜರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇದ್ದಂತಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದವು. ಪಂಜರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಮೇವು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಪರಿಶ್ರಮವು ಅವರನ್ನು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಅವರ ಕೆಲಸವು ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಮರಿ ಸಾಕಣೆ, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.
ಚೌಕ 1: ಬದುಕುಳಿಯಲು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿಜಯನಗರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಚಿಪೆಂಟ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಕೋಡಿಕಲ್ಲವಲಸ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಇದು ಒರಿಸ್ಸಾದ ಗಡಿಯ ಬಳಿಯಿರುವ, ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ನಾಗಾವಳಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಸುವರ್ಣಮುಖಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮಧ್ಯಮ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಾದ ಪೆದ್ದಗಡ್ಡ ಜಲಾಶಯದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೀನು ಸಾಕಣೆ ಪುರುಷರ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ಅವರು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಲೈವ್ಲಿಹುಡ್ - ಜಲ ಜೀವಿಕಾ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಟಾಟಾ ಸಮೂಹದ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಅಂಗವಾದ ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಮೀನು ಸಾಕಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಜನವರಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಿಕಾರಿ ಪದ್ಮಾಕರ್ ಬೊಜ್ಜ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘದೊಂದಿಗಿನ ಚರ್ಚೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನೀಲಮ್ಮತಳ್ಳಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪದ್ಮಾಕರ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಮೀನು ಸಾಕಣೆಯ ಪಂಜರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗದು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸುಮಾರು 40 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮನವೊಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಒಳನಾಡಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು, ಅವರನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಿಂಬೆ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು NGO ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ 6,000-8,000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿದರು. ಪ್ರವಾಸದ ನಂತರ, ಕೋಡಿಕಲ್ಲವಲಸದ 10 ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಜಲ ಜೀವಿಕ ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ಬಿದಿರಿನಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಂಜರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮೀನು ಪಂಜರಗಳನ್ನು ರೂ.1.2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ.) ಇದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪಂಜರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಂಜರ ವಿಧಾನ, ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನು ಸಾಕಣೆ, ಮೀನು ಆಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿತು. ರಾಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ, ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವರ್ಧನೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮಹಿಳೆಯರು ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಜರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಫಲ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಪಂಜರದೊಳಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರೋಹು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಮೀನುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ, ಪಂಜರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಪಾಲು ಮೀನುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿ ಪಂಜರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿತು, ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9, 2017 ರಂದು ಸುಮಾರು 65 ಕೆಜಿ ತೂಕದ 5,000 ಬೆರಳು ಗಾತ್ರದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ರೂ.10,800 ಗಳಿಸಿದರು. ಮೀನು ಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಯಶಸ್ಸು ಪುರುಷರಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೊಂಡಲ್ ರಾವ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಈಗ ಪುರುಷರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಸಹ ಸುಸ್ಥಿರ ಆದಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವತ್ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಮೀನು ಸಾಕಣೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಅವರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.” ಕೋಡಿಕಲ್ಲವಲಸ ಗ್ರಾಮದ ಯಶೋಗಾಥೆಯಿಂದ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಮಿಶ್ರಾ, ತಮ್ಮ ಎನ್‌ಜಿಒ ಈ ವರ್ಷ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 10,000 ಕೊಳಗಳನ್ನು ಒಳನಾಡಿನ ಮೀನು ಸಾಕಣೆಗಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 2017 ರಲ್ಲಿ, ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಜೀವಿಕಾ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ, ವಿಜಯನಗರಂ, ಶ್ರೀಕಾಕುಲಂ ಮತ್ತು ಅನಂತಪುರ) 160 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಮೀನು ಸಾಕಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ಎನ್‌ಜಿಒ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ರೂ.1.1 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದವು. ಗಮನಿಸಿ: ಇದು https://www.indiawaterportal.org/people-and-culture/culture/fishing-survival ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮೂಲ ಲೇಖನದ ಸಂಪಾದಿತ ಆವೃತ್ತಿ. |
ಸಮುದಾಯ ನೇತೃತ್ವದ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, ಜಲಜೀವಿಕವು ಪಂಜರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಲಾಭವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರತ ಬಂಡವಾಳದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದವು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.
ಜ್ಞಾನದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕರಣ: ಅಕ್ವಾಸ್ಕೂಲ್ ಮಾದರಿ
ರಚನಾತ್ಮಕ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸರಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಜಲಜೀವಿಕಾ ಅಕ್ವಾಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು - ಆಧುನಿಕ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು.
ಅಕ್ವಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಮೀನು ಬೀಜ ಸಾಕಣೆ, ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಯೋಫ್ಲಾಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪಂಜರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್, ಅಕ್ವಾಪೋನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ತೋಟದಿಂದ ಮೀನು ಮೇವು ಉತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ಅಗತ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಿಹಾರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಅಕ್ವಾ ಶಾಲೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, 12,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ತರಬೇತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಅಕ್ವಾ ಶಾಲೆಗಳು ಮೀನು ಕೃಷಿಕರನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಜಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕತ್ವ ತರಬೇತಿಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಯಶಸ್ವಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು:
ಇ-ಮತ್ಸ್ಯ ಮಿತ್ರ ಉಪಕ್ರಮ
ಭೌತಿಕ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಜಲಜೀವಿಕವು ಇ-ಮತ್ಸ್ಯ ಮಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಬಹುಭಾಷಾ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಆಧಾರಿತ ಸಲಹಾ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮೀನು ಸಾಕಣೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣಾ ಸೇವೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಜಲಜೀವಿಕಾವು IoT-ಆಧಾರಿತ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕೊಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪೈಲಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ನೈಜ-ಸಮಯದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಇದು ರೈತರಿಗೆ pH, ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಅಮೋನಿಯಾ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳ ಕುರಿತು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಕಡಿಮೆ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಜಲಜೀವಿಕಾ ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ಆಧಾರಿತ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನು ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೀನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಭವಿಷ್ಯ: ಜಲಜೀವಿಕಾದ ಪ್ರಭಾವ
ಜಲಜೀವಿಕಾದ ಪರಿವರ್ತನಾ ಪ್ರಯಾಣವು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಚಾಲಕನಾಗಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
- ಇ-ಮತ್ಸ್ಯ ಮಿತ್ರ ಮೂಲಕ 100,000 ಮೀನು ರೈತರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದಕ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
- ಒಳನಾಡು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ನೀತಿಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ.
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪರಿಸರ-ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
- ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಣಕಾಸು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
- ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಹಕಾರಿ ಉದ್ಯಮ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಜಲಜೀವಿಕಾ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಾರತದ ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಕೃಷಿಕರು ದೇಶದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ-ಚಾಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಶೋಧನೆ, ನೀತಿ ವಕಾಲತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಬಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಲಜೀವಿಕವು ಜೀವನಾಧಾರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.
Neelkanth Mishra
CEO & Founder, Jaljeevika
11, Snehkunj Apartments,
Jambhulkar Chowk, Vikas Nagar, Wanowrie,
Pune - 411040, India
E-mail: neelkanth.mishra@jaljeevika.org
ಆಂಗ್ಲ ಮೂಲ : ಲೀಸಾ ಇಂಡಿಯಾ; ಸಂಪುಟ :೨೭; ಸಂಚಿಕೆ : ೧ ; ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೨೫
